Na przełomie czerwca i lipca br. we Wrocławskim Centrum Badań EIT+ odbyła się druga edycja konferencji Polish Scientific Networks, spotkania wspomagającego budowę sieci kontaktów między młodymi, polskimi naukowcami. Głównymi organizatorami tego wydarzenia byli Akademia Młodych Uczonych PAN, Klub Stypendystów Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Uczestnicy konferencji: przedstawiciele jednostek naukowych i biznesu, instytucji rządowych oraz agend finansujących badania naukowe, dyskutowali nad sposobami usprawnienia współpracy między nauką i biznesem oraz wzmocnienia innowacyjności w Polsce.

Problem braku zaufania

Według uczestników spotkania jedną z głównych przeszkód na drodze efektywnej współpracy naukowców z przedsiębiorcami jest wzajemna nieufność. Prof. Edward Nęcka, wiceprezes Polskiej Akademii Nauk, zauważył, że jest to konsekwencja społeczno-gospodarczej historii Polski, silnie naznaczonej relacjami feudalnymi, niesprzyjającymi budowaniu wzajemnego zaufania. Wagę problemu podkreślił dr Piotr Dardziński, podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW), nazywając brak zaufania problemem „politycznym, ekonomicznym i gospodarczym”, mocno ograniczającym polski potencjał innowacyjny.

Poznać się, by zaufać

Jak zatem zbudować zaufanie między naukowcami a przedsiębiorcami? Zbliżeniu nauki i biznesu niewątpliwie sprzyja przygotowywana przez MNiSW koncepcja doktoratów i habilitacji wdrożeniowych. Obiecujące są także specjalne programy grantowe umożliwiające mobilność międzysektorową, m.in. programy Powroty czy Team-Tech prowadzone przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej. Lepsze poznanie świata biznesu może pomóc naukowcom w zidentyfikowaniu problemów badawczych wynikających z zapotrzebowania społecznego, co zdaniem Pawła Przewięźlikowskiego, prezesa zarządu firmy biotechnologicznej „Selvita”, jest kluczowe w efektywnej współpracy z przedsiębiorcami.

Pozytywne przykłady

Niewątpliwą inspiracją mogą być instytucje naukowe, które rozwijają przyjazne relacje z przedsiębiorstwami, nie bacząc na istniejące bariery systemowe. Prof. Robert Hołyst, były wieloletni dyrektor Instytutu Chemii Fizycznej PAN (IChF PAN) zapewnił, że jego jednostka pozwala pracownikom angażować się w komercjalizację wyników badań, zapewniając im przy tym stabilizację zawodową: naukowiec może spróbować swoich sił prowadząc start-up, ale ma też możliwość powrotu do pracy w instytucie. Ponadto, IChF PAN prowadzi portal internetowy, dzięki któremu przedsiębiorcy mogą szukać pomocy naukowców w rozwiązywaniu problemów technologicznych. „Robimy to za darmo, na zasadzie współpracy naukowej, żeby zyskać wiarygodność wśród przedsiębiorców.” – mówił prof. Hołyst.

Rekomendacje pokonferencyjne

W czasie dyskusji poruszane były i inne problemy dotyczące współpracy między nauką a biznesem w naszym kraju, m.in. kwestia braku wystarczających zachęt podatkowych dla inwestorów finansujących rozwój innowacyjnych technologii czy nadmierna biurokratyzacja procedur finansowania tego typu działalności z funduszy publicznych. Konkluzje wynikające z tych rozmów zawarto w rekomendacjach pokonferencyjnych, które, jak mają nadzieję organizatorzy konferencji, pomogą w przygotowaniu zapowiadanej przez rząd tzw. dużej ustawy o innowacyjności. Rekomendacje te można znaleźć na stronach internetowych Akademii Młodych Uczonych PAN i Klubu Stypendystów FNP.