Z kolei niebywały rozwój naszej cywilizacji i osiągnięcia w dziedzinie komunikacji czy najnowszych technologii pozwoliły otworzyć nową erę w dziedzinie projektowania architektonicznego. Musimy na nowo zdefiniować przestrzeń pracy. Jako architekt miałem niebywałe szczęście projektować obiekty biurowe w wielu krajach i wielu pracowniach projektowych, co zaowocowało bogatym doświadczeniem właśnie w tym obszarze działalności. Rozpoczynając pracę zawodową równe 10 lat temu u Normana Fostera, jednego z najwybitniejszych współczesnych architektów, nad wielkoprzestrzennym biurowcem The Walbrook w centrum londyńskiego City, zderzyłem się nie tylko z niebywałą skalą i budżetem inwestycji, ale również z otwartością na najnowsze rozwiązania projektowe.

The Walbrook to budynek biurowo-handlowy, zlokalizowany w centrum londyńskiego City. Futurystyczna fasada tego obiektu filtruje wpadające do wnętrza budynku światło za pomocą rastrów wykonanych w technologii polimerowej, stosowanej jedynie w przemyśle lotniczym i samochodowym. Był to jeden z pierwszych budynków, w którym na tak wielką skalę zastosowano takie rozwiązanie.

Kilka miesięcy temu, już w ramach autorskiej działalności zawodowej BXBstudio Bogusław Barnaś, otrzymaliśmy wyróżnienie w międzynarodowym konkursie architektonicznym, którego celem była adaptacja niefunkcjonującej już stacji kolejowej Shoredith Station w Londynie. Propozycja konkursowa BXBstudio – którą nazwaliśmy Urbanistyczną Chmurą – to pawilon, w którym jakość przestrzeni znajdującej się pod wielkogabarytowym sufitem wyposażonym w najnowsze technologie (chmurą) jest niezależna od warunków zewnętrznych – dzięki możliwości przetworzenia energii w niej zmagazynowanej, a pozyskanej z odnawialnych źródeł. Podstawowym celem pawilonu jest stworzenie atrakcyjnej przestrzeni – pracy i odpoczynku – dla lokalnej społeczności i turystów. Elementem przenoszącym architekturę pawilonu na kolejny (cyfrowy) poziom jest mobilna aplikacja stanowiąca medium komunikacyjne pomiędzy użytkownikami, a także samą „chmurą”.

Dobra przestrzeń pracy tak naprawdę zaczyna się od dobrej urbanistyki. Każdy budynek jest częścią większego organizmu – miasta. Od dobrze zaprojektowanych miast będzie zależała jakość naszego życia. Projektując układ urbanistyczny w sąsiedztwie zatłoczonej dzielnicy Gangnam w Seulu paradoksalnie zaproponowaliśmy obszar zielony, pozbawiony obiektów biurowych, jako przeciwwaga dla nadmiernie zurbanizowanej, przytłaczającej i pozbawionej dywersyfikacji funkcji biurowej tkanki miejskiej. Projekt będzie można oglądnąć już w październiku na Międzynarodowym Biennale Architektury w Krakowie.

Tworząc wizję konkursową  dla Centrum biblioteczno-kulturalnego we Wrocławiu musiałem poruszyć wraz z zespołem BXBstudio problematykę światła we wnętrzu, funkcjonalności i kontekstu zarazem. Biblioteka to również przestrzeń pracy – o innym charakterze niż tej stricte biurowej. Tutaj liczy się dobrze doświetlona, przyjazna przestrzeń dla czytelnika; z kolei dla personelu dobrze zaaranżowane miejsce pracy stałej. Układ funkcjonalny budynku został zorganizowany na zasadzie trójwymiarowej logicznej układanki. Rampa zjazdowa do garażu podziemnego tworzy powyżej swoją strukturą przestrzenną rampę biblioteki, a ta z kolei harmonizuje się z kształtem audytorium.

Nieodłącznym elementem każdego projektu są finanse inwestora. Z problemem ograniczonego budżetu musieliśmy się zmierzyć projektując wielofunkcyjne Centrum Kulturalne w Afganistanie – w ramach międzynarodowego konkursu zorganizowanego przez UNESCO. Zaprojektowaliśmy kwadratowy moduł, wykonany z lokalnej cegły, wykończony kolebkowym sklepieniem, który z powodzeniem wybuduje lokalna społeczność. Poprzez łączenie kolejnych modułów możemy dowolnie rozbudowywać obiekt. Powstał budynek bardzo zwarty i oszczędny, który poprzez rotację modułu o 90 stopni umożliwia naturalne doświetlenie poszczególnych przestrzeni wnętrza.

Problematyka architektury przestrzeni pracy jest bardzo szeroka i równie pasjonująca. W dobie multimediów i świata wirtualnego zaciera się granica pomiędzy przestrzenią pracy, wypoczynku czy rekreacji. Jesteśmy coraz bardziej przywiązani do nowych technologii i coraz mniej zależni od przysłowiowego biurka. Zaczynamy pracować zdalnie w różnych częściach świata.

Projektując "dom dla artysty" – twórcy, chcieliśmy stworzyć miejsce będące w równym stopniu przestrzenią odpoczynku, twórczej pracy oraz lokum ekspozycyjno-wystawienniczym. Jednym z założeń stylistycznych Domu Artysty było osiągnięcie emocjonalnego napięcia przeciwstawnych form, będących paralelą zróżnicowanych emocji artystycznych.

Podobną wielofunkcjonalność można dostrzec przyglądając się innym projektom wykonanym w BXBstudio. "Dom Polski" to miejsce zarówno przeznaczone do mieszkania, pracy, działalności turystycznej czy biznesowej. Obiekt ten nawiązuje stylistyką do polskiej architektury drewnianej. Jest współczesną interpretacją bogatego i unikalnego polskiego dziedzictwa kulturowego, niedocenianego w światowym współczesnym designie.

"Dom Eko" i "Skyfall" z kolei to energooszczędne obiekty, w których funkcje mieszkalne i przestrzenie pracy biurowej wzajemnie się przenikają. Zatem są to bazy do pracy i odpoczynku zarazem. Podobnie wielofunkcyjna jest Villa w Jordanii o powierzchni ponad 1000 m², którą właśnie projektujemy.

Jako projektant, często zadaję sobie pytanie, jak będzie wyglądać przestrzeń pracy w przyszłości. Tempo, w jakim się rozwijamy sprawia, iż zaciera się granica między teraźniejszością a przyszłością. Norman Foster, mój pierwszy mistrz zawodowy, projektuje właśnie budynek dla 4-osobowej ekipy naukowców na Księżycu! I znowu – będzie to przestrzeń zarówno pracy, jak i wypoczynku. Będą to niewielkie kopuły budowane w technologii druku 3D. Ten sam architekt aktualnie kończy pracę nad nową siedzibą firmy Apple. Tak oto powstaje najdroższy biurowiec świata! Co ciekawe, będzie to obiekt zaledwie 4-kondygnacyjny, otoczony olbrzymim  parkiem z 6 tys. drzew. Zapewne wyznaczy nowe trendy w dziedzinie projektowania przestrzeni pracy, gdzie wizerunek marki będzie zdefiniowany poprzez wyrafinowaną i inteligentną grę najnowszej technologii z naturą. I na koniec warto podkreślić, iż każde dzieło architektoniczne powstaje w atmosferze udanej współpracy architekta z klientem.  Steve Jobs, twórca marki Apple, na samym początku współpracy z Normanem Fosterem miał powiedzieć: "Nie myśl o mnie jak o kliencie, myśl o mnie jak o jednym z członków Twojego zespołu!" Bo prawdą jest, iż najlepsze projekty jakie udało się stworzyć w zespole BXBstudio powstały właśnie w oparciu o współpracę partnerską z naszymi klientami.