Podstawą jest rozporządzenie PE i Rady nr 178/2002, którego sama nazwa wskazuje na zakres regulacji i uporządkowania „…ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności”. Stawia on na piedestale interesy konsumenta i partnera biznesowego, obudowując instytucjami, wymogami i standardami funkcjonowanie obrotu i produkcji żywności. Jego odpowiednikiem w Polsce jest ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia z 25 sierpnia 2006 r.

Firmy handlowe, szczególnie zaś firmy duże (sieciowe), podejmują szereg działań, by wyeliminować ryzyko, zarządzić instrumentami gwarancji bezpieczeństwa żywności oraz zorganizować odpowiednią komunikację do tzw. interesariuszy, czyli dostawców, usługodawców i przede wszystkim konsumentów. System komunikowania jest rozległy: od znakowania produktów po konsumenckie akcje informacyjno-edukacyjne. Proces ten jest oparty o zabezpieczenia kontroli urzędowej, które aktywuje i egzekwuje Inspekcja Sanitarna (ją ustawa sytuuje w roli głównego – acz nie jedynego - filaru bezpieczeństwa w obrocie żywnością) oraz wdrażane przez biznes systemy standardów jakości. Pomiędzy tymi sferami troski o bezpieczeństwo rozwijane są najróżniejsze formuły uzupełniające – edukacja społeczna i szkolenie pracowników, systemy audytów wewnętrznych, konsultacje i szkolenia dla pracowników. Chodzi nie tylko o to, by nie dopuścić do obrotu żywnością zagrażającą konsumentowi, ale i o to, by w razie kryzysu bezpieczeństwa żywności (powstać on może na skutek zdarzenia losowego, błędu czy nawet działania intencjonalnego) móc ją wycofać, szybko o tym zawiadomić wszystkich potencjalnie narażonych i przydatnych w eliminacji i skutecznie przywrócić stan bezpieczeństwa. Temu służy europejski system RASFF (System Wczesnego Ostrzegania o Niebezpiecznej Żywności i Paszach), w którym oczywiście jako członek UE Polska (i firmy działające w Polsce) uczestniczy. Warto zauważyć, że EFSA (Europejski Urząd Bezpieczeństwa Żywności), RASFF i EUFIC (Europejska Rada Informacji o Żywności) tworzą podstawy wspólnotowego mechanizmu nadzoru nad bezpieczeństwem żywności.

O kształcie i efektywności systemu zarządzania bezpieczeństwem i jakością w nowoczesnej firmie handlowej decydują systemy całościowe. Obejmują one wszystkie sfery działania firmy i partnerów biznesowych, czyli dostawców i usługodawców – ustalają też zasady audytowe, szkoleniowe, a także zasady współpracy z organami kontroli pod kątem ustalenia punktów krytycznych w łańcuchach funkcjonalnych firmy handlowej i w łańcuchu dostaw. Takie rozwiązania jak IFS, BRC Food czy wreszcie SQF obejmują całościowo produkty od „pola do widelca”. Mają one charakter audytowo-zarządczy i wejście do takiego systemu jest uzyskaniem certyfikatu bezpieczeństwa i jakości. Jest też tak (a stało się to dzięki inicjatywie POHiD), że certyfikacja w firmie X, działającej w systemie IFS lub BRC Food, jest zarazem „paszportem dostępu” do każdej firmy w systemie, bez powtarzania wstępnego audytu. Osią integracji w systemie firm handlu i produkcji jest traceability, czyli identyfikowalność produktu na każdym etapie łańcucha. Aktualnie trwają prace nad systemem rozszerzenia zasad IFS na firmy małe i średnie, co w Polsce mieć będzie walor rewolucji w zarządzaniu bezpieczeństwem i jakością żywności.