Zagadnienie zrównoważonego rozwoju dla obszarów miejskich zyskuje tym samym coraz bardziej na znaczeniu. Intensywny rozwój miast musi się odbywać w taki sposób, aby jego mieszkańcy żyli zdrowiej i lepiej, lokalna gospodarka się rozwijała, a jednocześnie środowisko naturalne było mniej obciążane i eksploatowane. Redukcja emisji i korzyści z niej płynące są oczywiste, jednak nie każdy jest chętny ponosić jej koszt, wielu też nie jest do końca przekonanych, że problem globalnego ocieplenia dotyczy każdego z nas.

Dynamiczna urbanizacja jest nierozerwalnie związana ze wzrostem ilości budynków mieszkalnych, usługowych czy publicznych (szkoły, szpitale, urzędy). Już obecnie na obszarze Unii Europejskiej budynki zużywają aż 40 proc.² wytworzonej energii i są odpowiedzialne za ok. 35 proc. emisji gazów cieplarnianych.

Polska, jako członek UE, jest, zgodnie z dyrektywą EPBD 2010/31/UE, zobowiązana do tego, aby od 1 stycznia 2019 roku wszystkie nowe budynki zajmowane przez władze publiczne oraz będące ich własnością były budynkami o niemal zerowym zużyciu energii. Dwa lata później obowiązek ten rozciągnie się na wszystkie nowe budynki w kraju. Dlatego też polskie miasta swoją drogę ku zrównoważonemu rozwojowi powinny dostrzegać między innymi w budownictwie ekologicznym.

Wznoszenie oraz renowacja budynków efektywnych energetycznie przyczyni się znacząco do zmniejszenia konsumpcji energii. Według szacunków Międzynarodowej Agencji Energetycznej, każdy 1 dolar zainwestowany w efektywność energetyczną oszczędza 2 dolary, które musiałyby być wydane na inwestycje związane z dostawami energii.

Polska powoli zmierza w dobrym kierunku. Z pewnością tempo tych zmian nie jest tak wysokie, jak powinno być, ale na szczęście na rodzimym podwórku są liderzy, na których należy spoglądać.

Miasto Szczecin wprowadziło, jako pierwsze w Polsce, zwolnienie od podatku od nieruchomości (do grudnia 2017 r.) dla właścicieli budynków, które posiadają ekologiczne certyfikaty przyznawane budynkom: LEED albo BREEAM (na poziomach odpowiednio co najmniej Gold i Very Good). I choć wydawałoby się, że miasto pozbawia swój budżet wpływów z podatku od nieruchomości, to włodarze świadomi są faktu, że taka zachęta pozwoli na inwestycje w budynki ekologiczne, przyciągnie najemców z sektora usług nowoczesnych, dla których ważne są aspekty zielonych budynków (pracownicy pracują w zdrowszym i bardziej efektywnym środowisku, a koszty utrzymania budynku są niższe), a także zachęci przedsiębiorców z innych części kraju do inwestycji na terenach Szczecina.

Województwo małopolskie, przekraczając znacznie wspomniane wcześniej wymogi, które będą obowiązywały nowe budynki publiczne od 1 stycznia 2019 roku, zdecydowało się na wybudowanie nowego Ratusza Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego w najwyższym standardzie zgodnym z wymogami zielonego budownictwa. Projekt obiektu, którego budowa rozpoczęła się w tym roku, uzyskał, jako pierwszy (i do tej pory jedyny – niestety), certyfikat ekologiczny BREEAM Excellent, który poświadcza, że budynek jest bardzo efektywny energetycznie (zastosowanie tri-generacji do zapewnienia ciepła, chłodu i energii elektrycznej, inteligentny system LED), zużywa małe ilości nieodnawialnych zasobów, a jego użytkownikom zapewnia doskonałą jakość środowiska pracy (powietrze, ograniczona emisja substancji lotnych, efektywna wentylacja).

Miasto Stołeczne Warszawa jest uczestnikiem międzynarodowego programu Building Efficiency Accelerator (BEA), skupiającego ponad 20 miast na całym świecie, dla których ważne jest podnoszenie efektywności energetycznej budynków należących do zasobów miasta. W ramach programu miastom zapewnione są narzędzia, ekspertyza oraz wsparcie techniczne w wybranych przez nich projektach, a także pomoc w mierzeniu rezultatów wprowadzonych ulepszeń.

Ważnym jest, aby władze samorządowe były świadome zachodzących zmian i strategicznie traktowały miejskie zasoby budowlane. Cykl życia budynku wynosi min. 30-50 lat, dlatego też nieprzemyślane wybory dziś, będą w przyszłości skutkowały wysokimi kosztami, emisją CO2 oraz niskiej jakości usługami miejskimi.

 

¹ Organizacja Narodów Zjednoczonych, 2014. World’s Population Increasingly Urban with More than Half Living in Urban Areas, http://www.un.org/en/development/desa/news/population/world-urbanization-prospects-2014.html [dostęp 23.09.2016]

² Komisja Europejska, https://ec.europa.eu/energy/en/topics/energy-efficiency/buildings [dostęp 23.09.2016]