zy dostępne są dane pokazujące jaki odsetek Polek skarży się na wykluczenie zawodowe?

Takich dokładnych i wiarygodnych danych niestety nie ma, więc skala tego problemu nie jest jasna. Były prowadzone wycinkowe badania, ale na tak małej grupie, że trudno mówić, aby te dane były reprezentatywne. Możemy natomiast wycinkowo charakteryzować i opisywać poszczególne składniki nierówności jakie występują na rynku pracy między kobietami, a mężczyznami.

Jeśli tak, to jak wyglądają dane dotyczące różnic w wynagrodzeniach?

Różnica płacowa, obliczana przy wykorzystaniu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto, sięga 17 proc. Z kolei obliczana przy wykorzystaniu przeciętnych stawek godzinowych wynagrodzeń ogółem brutto – a więc nieuwzględniających sumarycznego czasu pracy – wynosi 8 proc. Na tle krajów unijnych ten wynik wydaje się mimo wszystko pozytywny – średnia luka płacowa w odniesieniu do stawek godzinowych w UE w 2014 roku wynosiła bowiem aż 16 proc.

Te różnice występują we wszystkich zawodach?

Tak, w każdej z dziewięciu głównych grup zawodowych przeciętne wynagrodzenia brutto kobiet są niższe od przeciętnych wynagrodzeń brutto mężczyzn.

Wracając do ogółu zjawiska wykluczenia zawodowego – dlaczego ta patologia jest aż tak groźna?

Warto podkreślić, że ograniczanie czy zabranie możliwości zarobkowania i pracy zawodowej wyłącza człowieka nie tylko z aktywności zawodowej, ale praktycznie ze wszystkich innych płaszczyzn życia. Bez pracy, a co za tym idzie bez odpowiednich środków finansowych, jesteśmy wykluczeni z systemu edukacji, z systemu opieki zdrowotnej, z życia towarzyskiego, z życia kulturalnego oraz z szerokiego rynku konsumpcji. Jak mówi Ralf Dahrendorf: „Praca to bilet do świata zasobów”. Dzięki pracy każda jednostka staje się niezależna, co ma ogromny wpływ na jakość i sposób życia.

Jakie są kluczowe czynniki decydujące o aktywności kobiet na rynku pracy?

Wieloletnie analizy pozwoliły zidentyfikować wiele czynników determinujących aktywność zawodową kobiet, jednak tylko kilka z nich ma decydujący wpływ. Wśród tych najważniejszych należy wymienić poziom wykształcenia, liczbę potomstwa, nastawienie do przedsiębiorczości, oczekiwania społeczno-kulturowe i opiekę instytucjonalną.

Widzi Pani perspektywy na zmianę natężenia zjawiska wykluczania kobiet z rynku pracy w Polsce w najbliższych latach?

Dane pokazują, że wskaźnik zatrudnienia wśród kobiet wynosi w Polsce zaledwie 61 proc. wobec 65 proc. średniej unijnej. W krajach wysokorozwiniętych ta średnia jest jeszcze wyższa i jest to poziom, do którego jako społeczeństwo musimy dążyć. Myślę, że ten wskaźnik będzie z roku na roku się podwyższał, głównie ze względu na rozkład demograficzny – mamy problem ze starzejącym się społeczeństwem, co wraz z obniżonym wiekiem emerytalnym sprawi, że niedługo na rynku pracy będziemy odczuwali niedobór rąk do pracy. To będzie czynnik, dający ogromna szansę kobietom, które do tej pory pozostają poza głównym nurtem rynku pracy.

Aktywizacja zawodowa to nie tylko pozytywny bodziec dla jednostki, ale i dla całej gospodarki.

Wzrost aktywności zawodowej kobiet może być istotnym czynnikiem poprawy długoterminowej równowagi w finansach publicznych, zwłaszcza dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Według umiarkowanej prognozy, finanse państwa do 2025 r. zyskałyby z tytułu dochodów z podatków i składek ubezpieczeniowych dodatkowe 53 mld zł. W praktyce ta kwota byłaby jeszcze większa, ponieważ w tej analizie nie uwzględniono spadku wydatków sektora finansów publicznych dzięki większemu uczestnictwu kobiet w rynku pracy.

Jest Pani współtwórcą kampanii społecznej „Sukces to ja”. Jakim narzędziem jest ten projekt?

Projekt skierowany jest do kobiet chcących powrócić na rynek pracy, znaleźć lepszą pracę lub zdobyć wiedzę i kompetencje niezbędne do tego by założyć i prowadzić własną działalność gospodarczą. Celem projektu jest wzmocnienie aktywności zawodowej kobiet poprzez dostarczenie im praktycznej wiedzy z zakresu kreowania własnej ścieżki kariery oraz tworzenia własnego biznesu.

Program oparty jest na dwóch obszarach kluczowych dla aktywizacji zawodowej kobiet: poszerzaniu kompetencji i wiedzy kobiet oraz umożliwianiu im wymiany doświadczeń i inspiracji. Podejmujemy działania mające na celu podniesienie kompetencji kobiet zarówno jako przedsiębiorców jaki i pracowników. Stworzyliśmy pierwszy w Polsce interaktywny portal wiedzy dedykowany kobietom (www.sukcestoja.pl) oraz organizujemy bezpłatne konferencje i warsztaty.