Transformacja technologiczna rynku pracy, związana z dynamicznym rozwojem sztucznej inteligencji, staje się jednym z najważniejszych wyzwań współczesnych gospodarek, w tym również Polski.
Dr hab. Ewa Flaszyńska
Dyrektor Departamentu Rynku Pracy
Z badań NASK wynika, że 30,3 proc. wszystkich miejsc pracy w Polsce, czyli około 5,08 mln stanowisk, wykazuje pewien stopień podatności na automatyzację lub transformację związaną z wykorzystaniem generatywnej sztucznej inteligencji (GenAI). Jednocześnie aż 71,2 proc. pracowników biurowych wykonuje zadania, które mogą być częściowo wspierane lub zastępowane przez rozwiązania oparte na AI.
Proces adaptacji nowych technologii jest jednak zróżnicowany w zależności od wieku pracowników. Najmłodsze pokolenia charakteryzują się największą otwartością na wykorzystanie sztucznej inteligencji i najczęściej korzystają z narzędzi generatywnych. Wraz z wiekiem obserwujemy natomiast stopniowy spadek intensywności korzystania z tych technologii oraz większą ostrożność w ich stosowaniu.
Nie oznacza to jednak braku potencjału po stronie starszych pracowników. Osoby w wieku 50+ częściej podchodzą do nowych narzędzi w sposób bardziej refleksyjny, weryfikują informacje i poszukują realnych korzyści z ich zastosowania w pracy. Łączą doświadczenie zawodowe z pragmatycznym podejściem do technologii, co w wielu sytuacjach może stanowić ważną przewagę kompetencyjną.
Jednocześnie procesy demograficzne sprawiają, że rola tej grupy na rynku pracy będzie rosła. W ciągu ostatnich dziesięciu lat aktywność zawodowa osób w wieku 50–64 lata zwiększyła się o 13,7 punktu procentowego i obecnie wynosi 69,3 proc., podczas gdy dekadę wcześniej wynosiła 55,6 proc. W żadnej innej grupie wiekowej nie odnotowano tak dynamicznego wzrostu aktywności zawodowej.
W kontekście zmian technologicznych kluczowym wyzwaniem staje się więc nie tyle porównywanie potencjału poszczególnych pokoleń, ile budowanie współpracy między nimi. Młodsi pracownicy wnoszą do organizacji wysokie kompetencje cyfrowe i naturalną swobodę w korzystaniu z nowych technologii. Starsze pokolenia dysponują natomiast doświadczeniem zawodowym, wiedzą ekspercką oraz umiejętnością oceny ryzyka i weryfikacji informacji.
Nowoczesne organizacje powinny zatem koncentrować się na tworzeniu środowiska pracy sprzyjającego wymianie wiedzy i współpracy międzypokoleniowej. Integracja kompetencji technologicznych z doświadczeniem zawodowym może stać się jednym z najważniejszych czynników wzmacniających konkurencyjność firm oraz stabilność rynku pracy w warunkach dynamicznej transformacji technologicznej.
