Home » Finanse » Polska światowym centrum przeciwdziałania praniu pieniędzy
Finanse

Polska światowym centrum przeciwdziałania praniu pieniędzy

prania brudnych pieniędzy
prania brudnych pieniędzy

Karol Wojtczak

Dyrektor Obszaru Transaction Monitoring, Global IT Security Tribe, ING Tech Poland

Nowoczesne technologie finansowe, takie jak kryptowaluty, sprzyjają powstawaniu nowych metod obrotu wartościami, również tymi pochodzącymi z nielegalnego źródła. Polska, bazując na nowoczesnej technologii i zespołach ekspertów, jest globalnym centrum procesów przeciwdziałania procederowi prania pieniędzy.

Jakie są obecnie najbardziej powszechne metody prania pieniędzy i jak one ewoluują wraz z postępem technologicznym?

Ten proceder cechuje bardzo duża zmienność – każdy nowy sposób jest rozpracowywany przez odpowiednie służby i organa ścigania i traci swoją wartość dla przestępców. W to miejsce pojawia się nowa metoda – przestępcy również korzystają z postępu technologicznego. Teraz popularne są kryptowaluty. Cyfrowy pieniądz to wygoda: transakcje są anonimowe, trudne do wyśledzenia, na rynku panuje ogromna płynność, a poza tym fizycznie nie istnieje. Nowe technologie są regulowane reaktywnie – trzeba czasu, aby wypracować i wdrożyć nowe przepisy. Można się spierać co do przejrzystości rozwiązań opartych na block chain. Faktem jest, że nie mamy tu ugruntowanych procesów monitoringu zgodności, tzw. Compliance Framework. Są na to przykłady na rynku zarówno polskim, jak i międzynarodowym, kiedy kryptowaluty były wykorzystywane do przestępczości finansowej lub prania pieniędzy. Nadal popularne są metody prania pieniędzy znane z filmów, takie, jak wykorzystywanie jurysdykcji z wysokim poziomem tajemnicy gospodarczej, np. „Panama papers” , zakupy nieruchomości i dzieł sztuki po nierynkowych cenach lub wykorzystywanie do transakcji podstawionych osób.

Znamy już metody działania przestępców, a jakie są standardowe działania pozwalające przeciwdziałać praniu pieniędzy?

Tarczą dla tego procederu są przede wszystkim dedykowane instytucje: nadzór finansowy, instytucje regulujące rynek czy branżę, oraz banki. Polska, w ślad za kolejnymi dyrektywami unijnymi, dostosowuje swoje regulacje. Mamy już ustawę AML dopasowaną do naszych potrzeb i możliwości. Wyłapywanie nieprawidłowości w transakcjach na poziomie banku zaczyna się od procesu KYC – Know Your Customer, czyli określenia profilu klienta, spodziewanego typu, wielkości czy częstotliwości transakcji, jakich może on dokonywać. Bazując na analizie ryzyka i typologii, można wskazać transakcje odbiegające od normy. Dokładniejsza analiza przeszkolonych pracowników pokazuje, czy są uzasadnione przesłanki co do tego, że dana transakcja czy klient mogą naruszać prawo. Jeśli tak, to zgłaszają ten fakt do Głównego Inspektora Informacji Finansowej.

Jakie jednostki, na poziomie banków czy instytucji finansowych, zajmują się walką z praniem pieniędzy?

Każda obowiązana instytucja, przez którą przechodzą transakcje pieniężne czy przepływają inne wartości, posiada odpowiednie komórki monitorujące je pod kątem legalności źródła ich pochodzenia czy kierunku przepływu. Polska jest jednym z globalnych centrów przeciwdziałania praniu pieniędzy – mamy ekspertów i odpowiednie technologie.

Jak duża jest skala problemu?

Szacuje się, że wartość pranych pieniędzy wynosi ok. 2-5 proc. globalnego PKB rocznie od ok. 10 lat. Jesteśmy w punkcie zwrotnym, w którym specjaliści zajmujący się AML weryfikują, jak ponoszenie olbrzymich nakładów na przeciwdziałanie praniu pieniędzy przekłada się na odpowiednie efekty. Jako środowisko zastanawiamy się, czy jedynie leczymy symptomy, czy też zbliżamy się do źródła tego przestępczego procederu. Kolejne lata będą niezwykle istotne dla rozwoju dziedziny AML, włączając w to niezbędny rozwój technologii w celu podniesienia skuteczności przeciwdziałania praniu pieniędzy, eliminacji zagrożeń i kosztów przestępczości finansowej, ekonomicznej oraz innych przestępstw źródłowych.

Next article