15 lat Karty Różnorodności w Polsce: od idei do strategicznego zarządzania różnorodnością i włączeniem

Przed nami jubileusz 15-lecia polskiej Karty Różnorodności, która powstała w 2012 roku z inicjatywy firm francuskich, a przede wszystkim Orange. Pomysł pojawił się wcześniej we Francji jako zachęta dla pracodawców do tworzenia równościowych miejsc pracy.

Zdjęcie eksperta
WYPOWIEDZIAŁA SIĘ
Marzena Strzelczak
Doradczyni Zarządu ds. DEI, Forum Odpowiedzialnego Biznesu

Szybko znalazł naśladowców w kolejnych krajach UE – obecnie jest ich 27 – a Komisja Europejska objęła patronatem współpracę organizacji koordynujących Karty. Od 2020 roku maj jest Europejskim Miesiącem Różnorodności, a dwa lata później w Brukseli przyznano pierwsze nagrody Europejskich Stolic Inkluzywności i Różnorodności. Wyróżniono nimi dotychczas dwa polskie miasta: w Gdańsk (2022) i Kraków (2025). Polska Karta była pierwsza z krajów Europy Środkowo-Wschodniej, a od początku jej koordynatorem jest Forum Odpowiedzialnego Biznesu. Trzy priorytety naszej aktywności to:

  • zachęcanie pracodawców do systemowego zarządzania różnorodnością, wskazywanie podstawowych polityk i procedur, by miejsca pracy stawały się lepsze,
  • promowanie tematu DEI w otoczeniu wśród Partnerów, Sygnatariuszy Karty i w przestrzeni publicznej,
  • ułatwianie wymiany wiedzy sektorowo, międzysektorowo i współpracy z siecią Kart Różnorodności w UE.

Od początku istnienia misją Karty Różnorodności było wychodzenie z jednowymiarowego myślenia o świecie oraz przekonanie, że dzięki otwarciu na różne perspektywy zyskują organizacje i zatrudnione osoby, a zmiany w miejscu pracy służą spójności społecznej. DEI w miejscu pracy rozumiemy szeroko. To nie tylko strategia HR, ale sposób myślenia o biznesie kształtujący kulturę organizacji i decyzje biznesowe. Jest to możliwe, gdy zarządzanie różnorodnością ma charakter systemowy: organizacja ma i monitoruje mierzalne cele. Programy, które służą ich realizacji, obejmują zarówno wyrównywanie szans i wzmacnianie pewnych grup pracowników_c, w tym liderów_ek organizacji, jak i doskonalenie procesów rekrutacji, awansów, mierzenie i niwelowanie luki płacowej, próby zaangażowania całego zespołu, ale także – analizę odejść. Wreszcie, wizję naszego wpływu na otoczenie, dostępności naszych produktów i usług, włączającej komunikacji z różnorodnymi osobami klienckimi.

Forum Odpowiedzialnego Biznesu ma od sześciu lat własne, unikalne badanie dedykowane mierzeniu DEI: Diversity IN Check, w którym kompleksowej ocenie poddajemy rozmaite obszary aktywności organizacji. Dotychczas w badaniu wzięło udział kilkuset pracodawców, tylko w tegorocznej VI edycji – aż 119 organizacji. Co ważne, pracodawcy uczestniczący w badaniu zyskują możliwość porównania własnych wyników z najlepszą organizacją i średnią z badania.

Ramy prawne to, jak mówiła prof. Ewa Łętowska, „obietnica równości”. Aby stała się ona faktem, potrzebujemy działań różnorodnych interesariuszy – od pracodawców po administrację publiczną. Wymaga to lepszego dostępu do opieki nad dziećmi i dorosłymi osobami zależnymi, rozwiązań wspierających włączanie migrantek i migrantów oraz dbałości o to, by transformacja technologiczna nie pogłębiała nierówności. Potrzebujemy determinacji w uczeniu się, unikaniu działań pozornych i tokenizmu. Konieczne są decyzje, by wykraczać poza samą zgodność z przepisami, a także umiejętność pracy z oporem, bo w spolaryzowanym świecie nie wszyscy cenią różnorodność. Misją Karty Różnorodności jest wspieranie pracodawców w tym procesie, bez względu na ich wielkość czy sektor. To, co robią uczestnicy badania Diversity IN Check, prezentujemy w corocznych raportach, zachęcając do czerpania z tych inspiracji.

Skuteczny rozwój firmy